Son günlerde Orta Doğu’da, özellikle ABD ve İran hattında yaşanan jeopolitik gerilimler, küresel piyasalarda adeta bir deprem etkisi yarattı. Petrol fiyatlarının hızla zirveye tırmanması, doğrudan ülkemizdeki akaryakıt pompalarına devasa zamlar olarak yansıma tehlikesini doğurmuştu.
Sektör kaynaklarından aldığımız bilgilere göre, eğer acil bir müdahale edilmeseydi dün gece itibarıyla motorine 12 lira 45 kuruş, benzine ise 3 lira 68 kuruş gibi rekor seviyelerde bir zam dalgası gelecekti. Ancak beklenen o kritik hamle yapıldı ve araç sahiplerine derin bir nefes aldıracak karar resmiyet kazandı. Türkiye, enflasyonla mücadele ve vatandaşın bütçesini korumak adına Eşel Mobil Sistemi’ni geçici olarak yeniden devreye aldı!
Eşel Mobil Sistemi Nedir ve Neden Geri Döndü?
Eşel mobil sistemi, en basit tabirle küresel petrol fiyatları ve döviz kurlarındaki ani artışların tüketiciye yansımasını engellemek için devletin vergilerden (ÖTV) feragat etmesi anlamına geliyor. Hatırlayacağınız üzere bu sistem, döviz kurundaki hareketlilikler nedeniyle en son 2021 yılının son çeyreğinde uygulanmış, sonrasında maliyetlerin çok yükselmesiyle rafa kaldırılmıştı.
Ancak 5 Mart 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile oyunun kuralları yeniden yazıldı. Yüksek bütçe gelirlerinden feragat edilmesini göze alan bu hamlenin temel amacı; akaryakıt fiyatlarındaki artışın lojistik maliyetlerini, dolayısıyla da iğneden ipliğe her şeyin fiyatını artıracak olan enflasyonist etkisini kırmak.
Yeni Dönemde Sistem Nasıl Çalışacak?
Sistemin yeniden devreye alınmasıyla birlikte, 2 Mart 2026 tarihindeki fiyatlar “baz fiyat” olarak kabul edilecek. Peki, bu kalkan pompa fiyatlarına tam olarak nasıl yansıyacak?
Zammın Dörtte Üçünü Devlet Üstleniyor: Uluslararası piyasalardan veya döviz kurlarından kaynaklı bir fiyat artışı olduğunda, bu artışın yüzde 75’i kadar olan kısım doğrudan Özel Tüketim Vergisi’nden (ÖTV) düşülecek. Yani pompaya yansıması gereken 10 liralık bir zammın 7,5 lirası vergiden karşılanacak, vatandaşa sadece 2,5 lirası yansıyacak.
Maksimum İndirim Limitleri Belirlendi: Bu vergi kalkanının sınırları da netleşti. Kapsam dahilinde benzinde litre başına 14,8277 TL, motorinde litre başına 13,9006 TL ve LPG’de kilogram başına 11,3830 TL’ye kadar ÖTV indirimi yapılabilecek.
Fiyatlar Düşerse Ne Olacak? Eğer küresel piyasalarda sular durulur ve petrol fiyatları düşerse, bu kez indirim tutarının yüzde 75’ine kadar olan kısmı devlet tarafından ÖTV’ye eklenecek. Ancak içiniz rahat olsun; bu artış hiçbir koşulda 2 Mart tarihindeki baz ÖTV tutarını geçemeyecek.
Pompada Son Durum Ne?
Bu tarihi müdahale sayesinde, pompaya yansıyacak olan çift haneli “savaş fiyatlamasının” önüne geçilmiş oldu. Eğer Eşel Mobil Sistemi bugün devreye girmeseydi, İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerde 60-61 TL bandında seyreden motorin fiyatları bir gecede 70 TL barajını aşarak büyük bir şok yaratacaktı. Şu an için benzinin litresi ortalama 58-59 TL, LPG ise 30 TL seviyelerinde tutunmaya devam ediyor.
